Çince Öğrenmek II

Yazi dili ve konusma dili olarak ikiye ayrilan Çincenin her iki yonunu de layikiyla ogrenebilmek icin bu konularda ayri ayri caba gostermek gerekir. Ogrenme amaciniza gore dilediginiz birine agirlik verebilir ya da ikisini de ayni anda ogrenmek isteyebilirsiniz. Yine de cogu kiside dogal olarak konusma dili daha cabuk geliserek yazi dili bunu takip etmek durumunda kalmaktadir.Iki baslik altinda ele alirsak:


Konusma Çincesi

Çince konusmak sarki soylemeye benzetilebilir. Tonlamalari dogru yaparak duzgun konusabilmek icin sesinizi surekli akort etmeniz gerekmektedir. Omrunuzde ilk defa duydugunuz sesleri cikarmak icin bu sesleri mumkun oldugunca cok duymak gerekmektedir. Bu konuda tek bir sesten Çince kelimeleri duymanin da cok yararli oldugunu dusunmuyorum. Birden fazla cinliden duyacaginiz ayni kelime sizin de tonlamayi dogru yapmaniza katki saglayacaktir. Ozellikle yeni baslayanlar ya da uzun sure ara verenler icin kendi konustugu Çincenin tonlama hatalarini ayirt etmek mumkun olmayabilir. Ana dili Turkce olanlar icin Çince avantajlar kadar dezavantajlar da barindirir. Turkce’de bulunan vurgular farkinda olmadan Çince konusurken de ortaya cikar. Anlamini bildigimiz Çince bir kelimeyi kullanirken Turkceden alistigimiz bir vurgu kullanmak en cok karsilasilan sorunlardan biridir. Ornegin buyuk anlamina gelen “da” kelimesi dorduncu tondur, ancak icerdigi anlam sebebiyle biz bunu farkli bir tonda soyleyebiliriz. Ya da cumlelerin sonunda yer alan ikinci ton kelimeleri Turkce konusurmus gibi dorduncu ton olarak hatali olarak kullanabiliriz. Bu hatalarin sebebi anlam ve cumle yapilarina gore farkinda olmadan kullandigimiz vurgulardir. Halbuki Çince yapisi itibari ile bizim Turkce’den alistigimiz duygu ve vurgu kullanimina uygun degildir.

Bugun dogru olarak ogrendiginiz ve basariyla soyleyebildiginiz bir kelimeyi bir sonraki derste soyleyemediginizi gormek sizi sasirtabilir. Ancak iki ders arasinda bu kelimeyi kullanmamis ya da duymamissaniz yanlis soylemeniz oldukca dogaldir.


Yazi Çincesi

Bu konuyu da Çince karakterleri okumak ve yazmak olarak ayirabiliriz. Çince karakterleri gordugunuzde taniyabilmek icin hem ses karsiligini hem de anlamini bilmek gerekir. Yani bir karakteri gordugunuzde akliniza ayni anda iki farkli ses gelmelidir. Karakterleri tanimak, okumak sanildigi kadar zor degildir. Dikkatli bir gozunuz varsa kucuk farkliliklar gosteren karakterleri birbirinden ayirt edebilirsiniz.

Tum yazilarin Çince oldugu bir ortamda kisinin gozunun alismasi ve karakterleri tanimasi da zaten kendiliginden gelisen bir surectir. Daha once belirttigim gibi resim yetenegi ya da fotografik hafizaya sahip olanlar Çince yazma konusunda oldukca sanslidir. Çince klavye kullanmak yazma konusunda oldukca yardimci olacak bir metoddur. Bugun cinliler bile bilgisayar kullaniminin yayginligindan dolayi bazi karakterlerin elle yazilisini hemen hatirlayamayabilir. Yine de bence elle yazarak Çince calismak ogrenme konusunda daha faydali olabilir. Alistigimiz basit harflerin disindaki bu karakterleri defalarca yazabilmek ise saglam bir bilek gerektirir.

Bir yabanciya Çince ogretmek icin pinyin elzem bir yontemdir. Ancak ilerleyen donemde pinyin bana gorundugu gibi baskalarina da yetersiz gorunebilir. “Zi” seklinde yazilan bir pinyinin bir cok karakter karsiligi yaninda kullanildigi yere gore ses olarak da farklilastigini gorururuz. Farkli kelimelerde farkli sesler olarak kullanilan “zi” pinyinde sadece “zi” olarak yazilabilir.

Çin’de bile yogun olarak calisarak, duyarak, ogrendiginiz kelimeleri hemen kullanarak uzun vadede ogrenilen Çince’nin Çin disinda verilen bir egitimle gereginden fazla zaman alarak ogrenilecegini soylemek yanlis olmaz. Turkiye’de Çince egitim almis bir cok kisinin Çin’e geldikten sonra gecen vaktine uzuldugunu gormus biri olarak Çince ogrenmenin en saglikli ve hizli yolunun Çin’de ogrenmek oldugunu soyleyebilirim.

Çince dil egitimi veren universiteler biribirinden farkli olsa da bu okullarda  okumanin en buyuk avantaji Çin’de yasiyor olmaktir. Duzgun bir egitimle ilk basta anlamadiginiz cumleler, kelime dagarciginizi genislettikce anlamli cumleler sekline donusecektir. Belki o gun yeni ogrendiginiz “hindistancevizi” kelimesini disarida duyar duymaz tanimaniz “birisi hindistancevizinden bahsediyor” demeniz Çinceyi kagit uzerinden degil gercekten ogrenmeye basladiginizin isaretidir.

Çin’de yabancilara Çince ogretmek konusunda uzman egitmenler tarafindan verilen Çince egitimi bile tek basina yeterli olmayabilir. Cuzi miktarda ucretleri olan konusma hocalari tutabilir, ekstra ders alabilir ya da zaten yabancilara Çince ogretmekten cok hoslanan cinlilerle konusarak, tonlamayi dogru yapip yapmadiginizi sorarak pratik yapabilirsiniz.

Çince icin Çin’de egitim almak isteyenlerin gitmeden once cok basit bir kac kelime disinda Çince ogrenmesinin gerektigini sanmiyorum. Muhtemelen tonlama hatalarindan dolayi ogrendiklerinizle de anlasmak mumkun olmayacaktir. Çin’de egitim veren kurumlarin kaynaklari Çince ve ingilizce oldugundan ingilizceyi gelistirmek daha yararli olur. Ingilizce yetersizligi yuzunden Çince egitimin bir noktada tikanmamasi icin eldeki tum imkanlari bu yonde kullanmak Çince egitimi alirken ingilizce calismak zorunda kalmanizi engeller.

Ilk etapta yardimci olmasi icin Turkce- Çince kaynak kitaplar temin edebilirsiniz. Benim faydalandigim ilk eser Fono’nun Çince Konusma Kilavuzu olmustu. Diger yayinlardan cok verim alamadim. Ayrica Taksim’deki Simurg Kitabevi’nden aldigim Çince El Kitabi da cok faydali oldu. Idil Nilay Boran’in hazirladigi bu kitap oldukca kullanisli.


Sesli egitim veren bir site icin buraya


Bu yazinin ilk bolumu icin buraya, ucuncu bolumu icin buraya tiklayabilirsiniz.


Çince ile ilgili yazilar devam edecektir.



Macau'da bir sokak




Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !